വന്യജീവി ബോർഡ്: സംരക്ഷണത്തിന്റെ കാവൽക്കാരനോ, വികസനത്തിന്റെ അനുമതി കേന്ദ്രമോ

രാജ്യത്തെ വന്യജീവി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പരമോന്നത നിയമസംവിധാനമായ ദേശീയ വന്യജീവി ബോർഡിന്റെ (NBWL) പ്രവർത്തനം ചോദ്യം ചെയ്ത് മുൻ വനം ഉദ്യോഗസ്ഥരും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത് ഒരു സാധാരണ നിയമനടപടിയല്ല. ഇന്ത്യയുടെ പരിസ്ഥിതി ഭരണസംവിധാനം ഏത് ദിശയിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നതെന്ന വലിയ ചർച്ചയ്ക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്ന സംഭവമാണിത്.

ഹർജിക്കാരുടെ ആരോപണം ഗുരുതരമാണ്. 2014 മുതൽ 2026 വരെ സംരക്ഷിത വനമേഖലകളിൽ വികസന പദ്ധതികൾക്കായി സമർപ്പിച്ച നിർദേശങ്ങളിൽ 97 ശതമാനത്തിലധികത്തിനും ദേശീയ വന്യജീവി ബോർഡിന്റെ സ്റ്റാൻഡിങ് കമ്മിറ്റി അനുമതി നൽകിയെന്നാണ് അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. ഒരു ദിവസം നൂറിലധികം പദ്ധതികൾ വരെ പരിഗണിച്ച യോഗങ്ങളുണ്ടായതായും ഹർജിയിൽ പറയുന്നു. വന്യജീവികളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ, ജൈവവൈവിധ്യം, കുടിയേറ്റ പാതകൾ, പരിസ്ഥിതി ആഘാതങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് സമഗ്രമായ പഠനം നടത്താൻ ഇത്രയും കുറഞ്ഞ സമയം മതിയാകുമോ എന്നതാണ് ഉയരുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം.

ഈ ചർച്ച കേരളത്തിന്, പ്രത്യേകിച്ച് വയനാടിന്, ഏറെ പ്രസക്തമാണ്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പ്രധാന ജൈവവൈവിധ്യ മേഖലയായ വയനാട് വന്യജീവി സങ്കേതം ബന്ദിപ്പൂർ, നാഗർഹോൾ, മുതുമല എന്നീ വനമേഖലകളുമായി ചേർന്ന് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വന്യജീവി ഇടനാഴി രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആനക്കൂട്ടങ്ങളും കടുവകളുടെ പ്രധാന ആവാസവ്യവസ്ഥകളിലൊന്നുമാണ് ഈ പ്രദേശം.

എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടായി വനത്തിലൂടെയുള്ള റോഡുകൾ, വിനോദസഞ്ചാര വികസനം, റിസോർട്ട് വ്യാപനം, വൈദ്യുതിലൈനുകൾ, മനുഷ്യ അധിനിവേശം എന്നിവ വനമേഖലകളെ ചെറുതായ ദ്വീപുകളാക്കി മാറ്റുകയാണ്. വനഭൂമി വിഭജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ആദ്യം ബാധിക്കപ്പെടുന്നത് വന്യജീവികളുടെ സഞ്ചാരപാതകളാണ്. ഇതിന്റെ ഫലമായാണ് വയനാട് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ മനുഷ്യ-വന്യജീവി സംഘർഷം രൂക്ഷമാകുന്നത്. കാട്ടാനകൾ കൃഷിയിടങ്ങളിലേക്കിറങ്ങുന്നതും കടുവകളും പുള്ളിപ്പുലികളും ജനവാസമേഖലകളിലെത്തുന്നതും ഇതിന്റെ പ്രതിഫലനമാണെന്ന് നിരവധി പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

വികസനം അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ വനത്തിന്റെ വിലകൊടുത്തുള്ള വികസനം ഒടുവിൽ മനുഷ്യനെയും ബാധിക്കും. വനങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ മഴയുടെ സ്വഭാവം മാറുന്നു, ജലലഭ്യത കുറയുന്നു, മണ്ണിടിച്ചിലിന്റെയും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെയും സാധ്യത വർധിക്കുന്നു. പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ സമീപകാലത്ത് ഉണ്ടായ ദുരന്തങ്ങൾ പ്രകൃതിയുമായി നടത്തുന്ന വിട്ടുവീഴ്ചകളുടെ മുന്നറിയിപ്പായി നിരവധി വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു.

ഹർജിക്കാർ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഓരോ പദ്ധതിക്കും അനുമതി നൽകുമ്പോൾ വന്യജീവികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഗുണം രേഖാമൂലം വ്യക്തമാക്കുക, സ്വതന്ത്ര വിദഗ്ധരുടെ പരിസ്ഥിതി ആഘാത പഠനം നിർബന്ധമാക്കുക, തീരുമാനങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് സുതാര്യമാക്കുക, അംഗങ്ങളുടെ വോട്ടും അഭിപ്രായവ്യത്യാസവും രേഖപ്പെടുത്തുക, നഷ്ടമാകുന്ന ഓരോ ഹെക്ടർ വനഭൂമിക്കും പകരം കൂടുതൽ സംരക്ഷിത മേഖല സൃഷ്ടിക്കുക തുടങ്ങിയ നിർദേശങ്ങൾ ഭരണപരമായ സുതാര്യത വർധിപ്പിക്കുന്നവയാണ്.

കേരളത്തിലെ പരിസ്ഥിതി സംഘടനകളും ശാസ്ത്രജ്ഞരും വർഷങ്ങളായി ആവശ്യപ്പെടുന്നത് വികസന പദ്ധതികളെ എതിർക്കണമെന്നല്ല; മറിച്ച് പ്രകൃതിയുടെ വഹിച്ചുനിൽക്കാനുള്ള ശേഷി കണക്കിലെടുത്ത് തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കണമെന്നാണ്. വന്യജീവി ബോർഡിന്റെ അടിസ്ഥാന ദൗത്യം വികസനത്തിന് അനുമതി നൽകലല്ല, വന്യജീവികളുടെയും ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെയും ദീർഘകാല സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കലാണ്.

വയനാട്ടിൽ ഇന്ന് ഉയരുന്ന ഓരോ മനുഷ്യ-വന്യജീവി സംഘർഷവും, ഓരോ മണ്ണിടിച്ചിലും, ഓരോ ജലക്ഷാമവും ഒരു വലിയ സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നത്. പ്രകൃതിയെ അവഗണിച്ചുള്ള വികസനം ഒടുവിൽ വികസനത്തെ തന്നെ വിഴുങ്ങും.

ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയിലെ ഈ ഹർജി അതിനാൽ ഒരു നിയമപോരാട്ടം മാത്രമല്ല. ഇന്ത്യയുടെ വന്യജീവി സംരക്ഷണ നയവും വികസന കാഴ്ചപ്പാടും പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ട സമയമായെന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുമാണ്. സംരക്ഷിത വനങ്ങൾ ഭൂപടത്തിലെ പച്ചനിറം മാത്രമല്ല; വരുംതലമുറയുടെ ജലസുരക്ഷയും കാലാവസ്ഥാ സ്ഥിരതയും ജൈവവൈവിധ്യവും ജീവന്റെ നിലനിൽപ്പും ഉറപ്പാക്കുന്ന പ്രകൃതിയുടെ ജീവധമനികളാണ്.